Soczewki
Soczewki
1. Wstęp
2. Soczewki czy okulary?
3. Dla kogo soczewki?
4. Być jak kameleon...
5. Rodzaje soczewek kontaktowych
5.1. Podział soczewek ze względu na zastosowanie
5.2. Podział soczewek ze względu na tryb noszenia
6. Czas użytkowania soczewek
6.1. Soczewki konwencjonalne (roczne)
6.2. Soczewki częstej wymiany – soczewki miesięczne, trzymiesięczne
6.3. Soczewki jednodniowe (jednorazowe)
6.4. Soczewki przeznaczone do ciągłego noszenia
7. Soczewki twarde oraz soczewki półtwarde
1. Wstęp
Coraz więcej osób potrzebuje korekcji optycznej wzroku. Dotychczas wykorzystywane w tym celu okulary, coraz częściej zastępują soczewki kontaktowe. Zapewniają one znacznie wyższy komfort. Są ciągle udoskonalane dzięki podnoszeniu poziomu technologii i wykorzystywaniu jak najlepszych materiałów do ich produkcji.
Używanie soczewek kontaktowych przestaję być domeną osób młodych – jednodniowe soczewki kontaktowe mogą być z powodzeniem noszone również przez osoby po 45 roku życia.
Każdy pacjent wymaga indywidualnego podejścia przy doborze soczewek kontaktowych.
Soczewki powinny być dobierane według ściśle określonego schematu badań okulistycznych. Pierwszym etap to badanie kwalifikacyjne, polegające na doborze odpowiedniego typu soczewki.
Pierwsza kontrola powinna odbyć się już po 30 minutach – zapewnia ona potwierdzenie dopasowania odpowiedniej
soczewki. Następnie po dwóch tygodniach należy określić stopień tolerancji soczewki przez organizm pacjenta. Ścisłe przestrzeganie wszystkich etapów pozwala i gwarantuje odpowiedni dobór soczewki dla osoby.
góra strony
2. Soczewki czy okulary?
Soczewki obecnie sukcesywnie wypierają okulary. Okulary w przeciwieństwie do soczewek nie zapewniają widzenia obrazu takiego jakim jest on w rzeczywistości. Niejednokrotnie (zwłaszcza przy dużych wadach wzroku) sprawiają, że widziany obraz jest powiększony lub pomniejszony. Soczewki natomiast niwelują te wady. Pozbawione są również ograniczeń w postaci chociażby oprawek okularów. Zapewniają znacznie lepszą widoczność w dowolnych warunkach atmosferycznych. Również wykonywanie niektórych zawodów, np. prace na wysokościach, wymusza niejednokrotnie stosowanie soczewek kontaktowych ze względów bezpieczeństwa – nie spadną z nosa jak typowe okulary oraz nie ograniczają swobody.
góra strony
3. Dla kogo soczewki?
Każda osoba, u której nie stwierdzono przeciwwskazań, może bez ograniczeń cieszyć się ze swobody jakie zapewniają soczewki kontaktowe.
góra strony
4. Być jak kameleon...
Stosowanie soczewek kontaktowych poza pełną korekcją wzroku, pozwala również na zmianę swojego wyglądu. Zapewniają to
kolorowe soczewki kontaktowe, które potrafią w 100% zmienić barwę oczu. Nie trzeba mieć wady wzroku aby móc również zmienić kolor oczu. Dla osób bez wady wzroku wykonano
kolorowe
soczewki kontaktowe o zerowej mocy optycznej.
góra strony
5. Rodzaje soczewek kontaktowych
Soczewki kontaktowe dzielimy na różne typy i kategorie, w oparciu o różniące je cechy. Zazwyczaj podziału dokonuję się w oparciu o dwa główne kryteria: przeznaczenie – zastosowanie oraz tryb użytkowania – noszenia.
5.1. Podział soczewek ze względu na zastosowanie:
* soczewki korekcyjne – ich zadaniem jest wyrównywanie różnych wad wzroku, zarówno tych wrodzonych, jak i nabytych. Mogą to być zarówno soczewki przeznaczone do jednodniowego okresu użytkowania, jak również soczewki tygodniowe, dwutygodniowe, miesięczne, trzymiesięczne oraz roczne. Występują również soczewki, które można nosić nieprzerwanie przez 30 dni i nocy (Focus Night & Day).
* soczewki lecznicze (terapeutyczne) – zazwyczaj stosowane są jako nośniki leków lub opatrunki w przypadku wystąpienia różnego typu schorzeń lub urazów rogówki – zapewniają ochronę przed czynnikami zewnętrznymi. Zaliczamy do tej grupy soczewki twarde, które pozwalają na korygowanie wzroku u pacjentów ze stożkiem rogówki.
* soczewki kosmetyczne – ich zadaniem jest przede wszystkim zmiana koloru tęczówki oka. W wielu przypadkach służą do przykrywania wad zewnętrznej części oka, zakrywają widoczną zaćmę, „otwierają” tęczówkę, „zmniejszają” źrenicę, itp.
Soczewki korekcyjne można podzielić można podzielić na:
* soczewki sferyczne – korygujące dalekowzroczność (nadwzroczność) lub krótkowzroczność.
* soczewki toryczne – korygują astygmatyzm. Jest to wada, która często towarzyszy krótkowzroczności lub nadwzroczności. Dodatkowo potęguje brak ostrości widzenia.
* soczewki progresywne – służą do korekcji presbiopii (starczowzroczności).
5.2. Podział soczewek ze względu na tryb noszenia:
* dzienne – noszone przez 6-14 godzin w ciągu doby (najpopularniejsze),
* „elastyczne” – noszone przez kilka dni bez przerwy (najczęściej nie dłużej niż tydzień,
* ciągłe – przeznaczone do noszenia nawet przez 30 dni i nocy, bez przerwy.
góra strony
6. Czas użytkowania soczewek
Wyznacznikiem czasu użytkowania soczewek jest ich trwałość, czyli stopień i szybkość starzenia się soczewek. Proces ten rozpoczyna się w momencie otwarcia sterylnego opakowania (tzw. blistra), a następnie ich kontaktu ze łzami lub środkami pielęgnacyjnymi.
W warunkach ambulatoryjnych niezwykle trudno jest ocenić stopień ich zużycia. Wprowadzono zatem tzw. system planowanej wymiany – jego zadaniem jest zapobieganie „zabiałczeniu”. Należy pamiętać, że osady na soczewkach zazwyczaj stają się przyczyny powikłań, będących następstwem przekroczenia terminu trwałości.
Jedyną gwarancją przydatności soczewek kontaktowych do użytku jest przede wszystkim przestrzeganie terminów związanych z planową wymianą soczewek, jak również stosowanie odpowiedniego i właściwego systemu pielęgnacyjnego. Alternatywą może być stosowanie soczewek jednorazowych, względnie soczewek o przedłużonym trybie noszenia. Ze względu na brak konieczności stosowania zabiegów pielęgnacyjnych, są one niemal idealnym rozwiązaniem.
6.1. Soczewki konwencjonalne (roczne)
Soczewki konwencjonalne, tzw. soczewki roczne, to soczewki których trwałość wynosi zwykle od 6 do 12 miesięcy. Są one noszone w trybie dziennym – należy je każdorazowo zdejmować przed snem. Nosząc soczewki po raz pierwszy – zalecane jest stopniowe wydłużanie czasu ich użytkowania – aż do osiągnięcia maksymalnego ich limitu użytkowania.
6.2. Soczewki częstej wymiany – soczewki miesięczne, trzymiesięczne
Soczewki miesięczne to obecnie najczęściej wybierane soczewki kontaktowe. Spowodowane jest to systematycznym skracaniem czasu korzystania z jednej pary soczewek kontaktowych. Krótszy okres noszenia zapewnia zmniejszenie prawdopodobieństwa wystąpienia niepożądanych objawów. Wpływa na to wiek i ilość osadów białkowych, które sukcesywnie gromadzą się na soczewkach – własne białka pacjenta, które pozostają przez dłuższy czas na soczewce, starzeją się i ulegają przemianom. W pewnym momencie układ obronny organizmu pacjenta, może je rozpoznać jako obce ciało i wywołać odpowiedź immunologiczną organizmu. Względy zdrowotne dyktują zatem przede wszystkim częste zmiany soczewek.
6.3. Soczewki jednodniowe (jednorazowe)
Tego typu soczewki są bez wątpienia najlepszym rozwiązaniem, zarówno najzdrowszym, jak i najbezpieczniejszym.
Nie wymagają chemicznych środków dezynfekcyjnych, codziennej pielęgnacji –
po każdorazowym jednodniowym okresie użytkowania, należy je zwyczajnie wyrzucić.
6.4. Soczewki przeznaczone do ciągłego noszenia
Są to praktycznie jedyne dostępne na rynku soczewki miękkie, które zapewniają maksimum bezpiecznego użytkowania soczewek w trybie ciągłym przez okres 30 dni i nocy. Nie trzeba ich zdejmować. Bez przeszkód, bez konieczności zdejmowania można spać, nie wymagają czyszczenia czy dezynfekcji.
góra strony
7. Soczewki twarde oraz soczewki półtwarde
Obecnie stosowanie tzw. soczewki „twarde” w znaczący sposób różnią się od pierwszych soczewek tego typu, które pojawiły się na początku rozwoju
kontaktologii. Nowoczesne soczewki „twarde” są przede wszystkim gazoprzepuszczalne – przewodzą do rogówki niezbędny do jej prawidłowego funkcjonowania tlen. Wykonane są zazwyczaj z substancji amorficznych – amorficzne polimery pozwalają na przepływ tlenu. Wykonanie „twardych” soczewek z materiałów hydrofobowych, nie wpuszczających do swego wnętrza wody, umożliwia swobodny przepływ tlenu.
Nazwa: soczewki „twarde”, jest odzwierciedleniem ich struktury. Sztywny materiał, z którego są wykonane sprawia, że ich dopasowanie i przyzwyczajenie się do nich zajmuje zazwyczaj znacznie więcej czasu niż w przypadku soczewek miękkich. Soczewki „twarde” są bardziej odczuwalne przez pacjenta, a przez to dają o wiele niższy komfort użytkowania. Jednakże przy pewnych schorzeniach pełnią rolę terapeutyczną.
Soczewki twarde mają większą trwałość niż soczewki miękkie oraz mniejszą średnicę. Są lekko pobarwione, co ułatwia manipulacje przy ich zakładaniu i zdejmowaniu.
góra strony
Opracowano na podstawie: www.zdrowie.med.pl
